اصفهان، ایران
در کارگاه لاماسو همه چیز با دست ساخته میشود
بدون خط تولید، بدون نقش چاپی، بدون برچسب. ترکهها با دست بریده، سطحها با دست چیده، نگارهها به دست هنرمندان ما نقاشی میشوند.
ادعای دستساز بودن آسان نوشته میشود و سخت ثابت. پس اینجا میگوییم میان مفتول خام برنجی تا یک تخته آماده، در عمل چه میگذرد. از گزینه صنعتی بیشتر طول میکشد، بیشتر هزینه دارد، و چیزی میسازد که ماشین به هیچ قیمتی نمیسازد. تمام دلیل این شیوه کار همین است.
01
همه محصولات با دست ساخته میشوند
در کارگاه لاماسو هر محصول از آغاز تا پایان با دست ساخته میشود. ترکهها با دست رنده میشوند، دستهها با دست بسته و فشرده میشوند، ورقهها با دست چیده میشوند و سطحها با دست تراز و پرداخت میشوند. ابزار برقی تنها چوب بدنه را میبرد و به هیچ چیزی که به نقش مربوط باشد دست نمیزند.
02
نقاشی با دست هنرمندان زن و مرد
هر قطعه نقاشیشده به دست هنرمندان ما، زنان و مردان، با دست نقاشی میشود. آنان با قلمموی نازک و دست آزاد کار میکنند و رنگها را خود میسازند — بیشابلون، بیبرچسب، بیچاپ. کسانی که اینجا نقاشی میکنند سالها آموزش دیدهاند پیش از آنکه کارشان روی قطعهای نهایی بنشیند.
03
بریدن و کشیدن ترکهها
روز با آمادهسازی ماده آغاز میشود: مفتول برنجی به مقطع کشیده میشود، استخوان و چوب به ترکههای سهگوش با اندازه دقیق رنده میشوند. اگر ترکهای کسری اختلاف داشته باشد، ده مرحله بعد ستاره تمیز بسته نمیشود. همین مرحله بیجلوه، کیفیت همه مراحل بعد را تعیین میکند.
04
دستهبندی، برش و چیدن
ترکهها به دسته تبدیل، بسته و زیر فشار چسب میخورند. پس از خشکشدن، دسته به ورقههایی به نازکی کاغذ بریده میشود. این ورقهها روی بدنه آماده چیده و در گوشهها چنان هماهنگ میشوند که نقش بیوقفه گرد شیء بگردد.
05
تراز، لاک و پرداخت
سطح چیدهشده با دست تراز میشود تا برنج، استخوان و چوب در یک صفحه بنشینند، سپس آستر خورده و در چند لایه نازک با فاصله خشکشدن لاک میشود. پرداخت پایانی با دست انجام میگیرد. شتاب در خشکشدن، رایجترین راه خرابکردن یک کار خوب است.
06
کسانی که این کار را میکنند
این گروهی کوچک از متخصصان است نه نیروی کار انبوه: ترکهساز، چیننده، نقاش، پرداختکار. چند تن دهههاست در این حرفهاند و جوانترها همانگونه میآموزند که این هنر همیشه آموخته شده — با نشستن کنار کسی که از آنان بهتر است.
07
چرا به همین اندازه طول میکشد
یک لوازم جانبی ساده چند روز کار واقعی است. یک تخته بزرگ نقاشیشده به هفتهها میرسد، پخششده در تقویمی بلندتر، چون لاک به تقویم خودش خشک میشود. وقتی زمان تحویل میگوییم، زمان واقعی است — با احتساب انتظار.